ΣΥΝΤΟΜΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ

ΣΥΝΤΟΜΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ

ΣΥΝΤΟΜΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΦΙΛ. ΕΤΑΙΡΙΑΣ «ΜΑΝΤΖΑΡΟΣ»

Ο «Ψυχαγωγικός Συνεταιρισμός»

Ο βασικός πυρήνας των ιδρυτών της «Μάντζαρος», προέρχεται από μια σοσιαλιστική ομάδα η οποία δραστηριοποιούνταν στην Κέρκυρα στις αρχές του 1890, χωρίς όμως να γνωρίζουμε περισσότερα στοιχεία, πέρα του ότι στεγάζονταν στην οδό Αγίων Πάντων.
Γεγονός είναι ότι η δημιουργία του προδρόμου σχήματος ετοιμάζεται πριν τον Ιούνιο του 1890. Ο πρώτος κανονισμός με 28 άρθρα ψηφίζεται σε συνεδρίαση στις 9 το βράδυ του Σαββάτου 21 Ιουνίου, συνεδρίαση η οποία πρέπει να θεωρείται η ιδρυτική του νέου σωματείου.

Η πρώτη εμφάνιση

Τα πρακτικά συνεδριάσεων του «Ψυχαγωγικού Συνεταιρισμού» δεν διευκρινίζουν υπό ποίες συνθήκες προετοιμάζεται το Μουσικό Σώμα για την πρώτη του εμφάνιση το Πρωτοκύριακο του 1890.
Η εφημερίδα Επόπτης γράφει λίγες μέρες πριν το Πρωτοκύριακο: «Την ερχομένην Κυριακήν θα ακολουθήση την ιεράν λιτανείαν του πολιούχου Κερκύρας, καιρού επιτρέποντος και η μουσική του νεωστί ιδρυθέντος “Ψυχαγωγικού Συλλόγου’’».
Στο επόμενο φύλλο σημειώνει η ίδια εφημερίδα: «Κατά την παρελθούσαν Κυριακήν το πρώτον επαιάνισε δημοσίως η Φιλαρμονική του Μουσικού Συλλόγου “Μάντζαρος”».

Μουσικός Σύλλογος «Μάντζαρος» & Φιλαρμονική Εταιρία «Μάντζαρος»

Το Σώμα των Ιδρυτών μετά τις 25 Οκτωβρίου συνεδριάζει στις 8 Νοεμβρίου «εν τω καταστήματι του Μουσικού Συλλόγου “Μάντζαρος”». Πως και πότε ακριβώς αποφασίστηκε η μετονομασία δεν υπάρχουν πληροφορίες παρά το ότι η σωζόμενη σειρά των πρακτικών συνεδριάσεων είναι πλήρης.
Από τη συνεδρίαση της 18ης Νοέμβρη 1890 και μετά καθιερώνεται οριστικά πλέον ο τίτλος «Φιλαρμονική Εταιρία “Μάντζαρος”». Στη συνεδρίαση αυτή συζητιέται και ψηφίζεται το νέο καταστατικό, στο 1ο άρθρο του οποίου ορίζονταν ως σκοπός της Εταιρείας «…η διατήρησις Μουσικού θιάσου προς ψυχαγωγίαν της εργατικής τάξεως». Το 5ο άρθρο εξάλλου όριζε σε 100 τους ιδρυτές, οι οποίοι έπρεπε «… να ανήκωσιν εις την εργατικήν της νήσου Κέρκυρας τάξιν».
Την 1η Σεπτεμβρίου 1891 γίνεται πρόταση για εορτασμό της «πρώτης επετείου της εγκαθιδρύσεως της Εταιρίας». Εκείνη τη χρονιά (1891) η επέτειος δεν εορτάζεται λόγω του θανάτου της Δούκισσας Αλεξάνδρας. Είναι σαφές όμως ότι ο εορτασμός του Πρωτοκύριακου αφορά την πρώτη εμφάνιση του μουσικού σώματος (4 Νοέμβρη 1890) μάλιστα στην περίοδο κατά την οποία λειτουργεί ακόμα ο «Ψυχαγωγικός Συνεταιρισμός».
Στη λιτανεία του Πρωτοκύριακου του 1891 το μουσικό σώμα αριθμούσε 40 μουσικούς εκ των οποίων οι 6 καινούργιοι.

Η περίθαλψη των μουσικών

Σε μια εποχή κατά την οποία η κοινωνική ασφάλιση ήταν άγνωστη, είναι αξιοσημείωτη η ενέργεια του Διοικητικού Συμβουλίου της «Μαντζάρου» να δημιουργήσει Ταμείο Μουσικών για τους ασθενείς και να εξετάσει αν οι μουσικοί θέλουν να παραμένει στο ταμείο αυτό μέρος των «τυχερών» τους.
Στη συνεδρίαση της 11ης Οκτωβρίου επισημαίνεται ότι Σύμφωνα με το άρθρο 49 του Ειδικού Κανονισμού, «…στους ασθενείς μουσικούς χορηγούνται: ιατρός, φάρμακα και μία λίτρα κρέατος καθ’ εκάστην διαρκούσης της ασθενείας…».

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες του1896

Το 1896 διεξάγονται στην Αθήνα οι πρώτοι σύγχρονοι Ολυμπιακοί Αγώνες. Στα πρακτικά του Σώματος Ιδρυτών στις 5 Μαρτίου διαβάζουμε: «… ο Πρόεδρος αναφέρει διάφορα σχετικώς με την μετάβασιν του μουσικού σώματος εις Αθήνας χάριν των Ολυμπιακών αγώνων και υποβάλλει εις το σώμα την αλληλογραφίαν την λαβούσαν χώραν μεταξύ της Διοικήσεως και της επί της δεξιώσεως επιτροπής και ζητεί την γνώμην του σώματος περί του πρακτέου,…». Με το πέρας της συνεδρίασης έγινε δεκτή η πρόταση του προέδρου να σταλεί το Μουσικό Σώμα στην Αθήνα στην περίπτωση εξασφάλισης των αναγκαίων πόρων.

Η «Μάντζαρος» στην Αθήνα

Στην εφημερίδα Εστία της 31ης Μαρτίου 1896, στη στήλη «Μικραί πληροφορίαι» διαβάζουμε: «Χθες την νύκτα αφίκετο και η β΄ μουσική Φιλαρμονική Κερκύρας η του Μαντζάρου. Εγένετο αυτή ενθουσιώδης επίσης υποδοχή».
Στην ίδια σελίδα, στη στήλη «Θεάματα και ακροάματα» γράφει: «Η Φιλαρμονική “Μάντζαρος” θέλει παιανίσει σήμερον από ώρας 5-7 μ.μ. εις την πλατείαν του Συντάγματος τα εξής τεμάχια: Εμβατήριον Μπεφάνα Σάντη, Συμφωνία η ισχύς του πεπρωμένου Βέρδη, Μωσαϊκόν Οθέλλου Βέρδη, Μωσαϊκόν Μινιόν Θωμά, Εκλογή Νεαπολιτάνικων ασμάτων Κώστα».
Εξάλλου έλαβε μέρος μαζί με την Παλιά στην λαμπαδηφορία που έγινε στις 31 Μαρτίου: «…μετά τούτους έπονται οι φοιτηταί, ων προηγείται η Φιλαρμονική Κερκύρας και μετ’ αυτήν……. Έπειτα έπονται άλλα σώματα ων προηγούνται άλλαι φιλαρμονικαί, η του Λαυρίου, η της Λευκάδος, η άλλη Κερκυραϊκή, …».

Νέο Καταστατικό

Στις 15-16 Απριλίου 1901 ψηφίζεται νέο καταστατικό στο οποίο σκοπός της Εταιρίας είναι πλέον «Η διδασκαλία και διάδοση της Μουσικής Τέχνης» και όχι «η διατήρησις Μουσικού θιάσου προς ψυχαγωγίαν της εργατικής τάξεως», ενώ εξαλείφεται ο περιορισμός για τους ιδρυτές, οι οποίοι αρχικά έπρεπε «… να ανήκωσιν εις την εργατικήν της νήσου Κέρκυρας τάξιν». Οι μουσικοί δεν μπορούν πλέον να συμμετέχουν στην Διοίκηση, ούτε να εκλέγονται Ιδρυτές.
Το Πρωτοκύριακο του 1907 το μουσικό σώμα εμφανίζεται για πρώτη φορά με κράνη όμοια ως προς το σχήμα με αυτά του μουσικού σώματος της Φιλαρμονικής Εταιρείας Κερκύρας (Παλαιά), εκτελώντας μάλιστα. θρησκευτικό εμβατήριο το οποίο συνέθεσε ο μουσικός Σπύρος Δουκάκης.

Η ιστορία συνεχίζεται

Στα επόμενα χρόνια η «Μάντζαρος» συμμετείχε πολλές φορές σε εκδηλώσεις πανελλήνιου και διεθνούς χαρακτήρα εκτός Κερκύρας. Διαδραμάτισε λαμπρό ρόλο γενικά στη μουσική ιστορία των Επτανήσων, και σε αυτήν καταρτίστηκαν πολλοί άριστοι μουσικοί, ενώ το μουσικό σώμα διεύθυναν γνωστοί έλληνες και ιταλοί αρχιμουσικοί. Εκτός από τις θεωρητικές σχολές της και εκείνων των πνευστών και κρουστών οργάνων, διέθετε και τάξεις πιάνου, τραγουδιού, βιολιού, βιόλας, βιολοντσέλου και κοντραμπάσου, ενώ κατά περιόδους διέθετε μικτή Ορχήστρα και Χορωδία.
Το 1950 ιδρύθηκε Σχολή Φωνητικής υπό τον μαέστρο Αλέξανδρο Γκρέκ, ενώ το 1952 ιδρύθηκε επίσης Συμφωνική Ορχήστρα.
Το 1974 δημιουργήθηκε μαθητική μπαντίνα και το 1982 τμήμα Μαζορετών. Τον ίδιο χρόνο έγιναν εντυπωσιακές εμφανίσεις του Μουσικού Σώματος σε Φεστιβάλ στη Βουλγαρία καθώς και στην εορτή λήξης των Πανευρωπαϊκών αγώνων Βόλεϊ στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας.
Η μέγιστη διάκριση για την Φιλαρμονική ήλθε το 1987, όταν τιμήθηκε με το βραβείο της Ακαδnμίαs Αθnvώv, για την προσφορά της στην μουσική παιδεία της χώρας.
Στις 5 Μαΐου 1990 για τον εορτασμό της εκατονταετηρίδας της Εταιρίας πραγματοποιήθηκε μεγαλειώδης εμφάνιση της Μπαντίνας και του τμήματος Μαζορετών στο «Παλλάς» Αθηνών.
Η φιλαρμονική έχει λάβει μέρος σε πολλά φεστιβάλ φιλαρμονικών στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό, με κορυφαία την εμφάνιση της στην Βιέννη στο 17ο Ευρωπαϊκό Φεστιβάλ Φιλαρμονικών το 1996, όπου και έλαβε τιμητική διάκριση.
Εκτός αυτών έχει δώσει συναυλίες σε πολλές περιοχές της Ελλάδας (Άργος Ορεστικό, Λευκάδα, Κεφαλονιά, Σύρο, Ρόδο, Καλαμάτα, Αθήνα, Θεσσαλονίκη), και στο εξωτερικό με κορυφαία εμφάνιση τις συναυλίες στην διεθνή έκθεση EXPO 2000 που διεξήχθη στο Ανόβερο της Γερμανίας, και απέσπασε πολύ καλά σχόλια.
Επίσης έχει δώσει συναυλίες στην Εθνική Λυρική Σκηνή τον Μάιο του 2003, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών το 2009 και στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης το 2011, με εξαιρετική επιτυχία.
Για την προσφορά της στον πολιτισμό, η Φ. Ε. «ΜΑΝΤΖΑΡΟΣ», βραβεύτηκε από το Ινστιτούτο ROBERT SCHUMMAN (2005).
Από το 2013, με πρωτοβουλία του Διοικητικού Συμβουλίου, προβάλει σε απευθείας μετάδοση από τη METROPOLITAN OPERA της Νέας Υόρκης και από το ROYAL OPERA HOUSE του Λονδίνου, παραστάσεις όπερας και μπαλέτου. Είναι μια προσφορά της Φιλαρμονικής στον πολιτισμό της Κέρκυρας και μια πρωτοπορία που «ανοίγει» ένα παράθυρο στο παγκόσμιο πολιτιστικό γίγνεσθαι.
Η Φιλαρμονική Εταιρία «Μάντζαρος», βρίσκεται ήδη στο 123ο χρόνο της ιστορίας της και συνεχίζει να συμβάλει με κάθε τρόπο στην συνέχιση αλλά και στην ανανέωση της πολιτιστικής παράδοσης της Κερκύρας.

Γιώργος Στ. Ζούμπος